|
|
 |
 |
|
|
१२ शान्तिपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
12.288. अध्यायः 288
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
भीष्मेण युधिष्ठिरंप्रति शक्रकृतवृत्रसंहारकथनम्॥ 1॥ तथा शक्रमाक्रान्तवत्या ब्रह्महत्याया अग्न्यादिषु ब्रह्मकृत विभजनकथनम्॥ 2॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text
भीष्म उवाच। 12-280-0x(6389)(76783)
वृत्रस्य तु महाराज ज्वराविष्टस्य सर्वशः।
अभवन्यानि लिङ्गानि शरीरे तानि मे शृणु॥ 12-288-1(76784)
ज्वलितास्योऽभवद्धोरो वैवर्ण्यं चागमत्परम्।
गात्रकम्पश्च सुमहाञ्श्वासश्चाप्यभवन्महान्॥ 12-288-2(76785)
रोमहर्षश्च तीव्रोऽभून्निःश्वासश्च महान्नृप।
शिवा चाशिवसंकाशा तस्य वक्रात्सुदारुणा॥ 12-288-3(76786)
निष्पपात महाघोरा स्मृतिर्नष्टास्य भारत।
उत्काश्च ज्वलितास्तस्य दीप्ताः पार्श्वे प्रपेदिरे॥ 12-288-4(76787)
गृध्राः कङ्का बलाकाश्च वाचोऽमुञ्चन्सुदारुणाः।
वृत्रस्योपरि संहृष्टाश्चक्रवत्परिबभ्रमुः॥ 12-288-5(76788)
ततस्तं रथमास्थाय देवाप्यायित आहवे।
वज्रोद्यतकरः शक्रस्तं दैत्यं प्रत्यवैक्षत॥ 12-288-6(76789)
अमानुषमथो नादं स मुमोच महासुरः।
व्यजृम्भच्चैव राजेन्द्र तीव्रज्वरसमन्वितः॥ 12-288-7(76790)
अथास्य जृम्भतः शक्रस्ततो वज्रमवासृजत्।
स वज्रः सुमहातेजा कालान्तकयमोपमः॥ 12-288-8(76791)
क्षिप्रमेव महाकायं वृत्रं दैत्यमपातयत्।
ततो नादः समभवत्पुनरेव समन्ततः॥ 12-288-9(76792)
वृत्रं विनिहितं दृष्ट्वा देवानां भरतर्षभ।
वृत्रं तु हत्वा मघवा दानवारिर्महायशाः॥ 12-288-10(76793)
वज्रेण विष्णुयुक्तेन दिवमेव समाविशत्।
अथ वृत्रस्य कौरव्य शरीरादभिनिःसृता॥ 12-288-11(76794)
ब्रह्महत्या महाघोरा रौद्रा लोकभयावहा।
करालदशना भीमा विकृता कृष्णपिङ्गला॥ 12-288-12(76795)
प्रकीर्णमूर्धजा चैव घोरनेत्रा च भारत।
कपालमालिनी चैव कृत्येव भरतर्षभ॥ 12-288-13(76796)
रुधिरार्द्रा च धर्मज्ञ चीरवल्कलवासिनी।
साऽभिनिष्क्रम्य राजेन्द्र तादृग्रृपा भयावहा॥ 12-288-14(76797)
वज्रिणं मृगयामास तदा भरतसत्तम।
कस्यचित्त्वथ कालस्य वृत्रहा कुरुनन्दन॥ 12-288-15(76798)
स्वर्गायाभिमुखः प्रायाल्लोकानां हितकाम्यया।
सा विनिःसरमाणं तु दृष्ट्वा शक्रं महौजसम्॥ 12-288-16(76799)
कण्ठे जग्राह देवेन्द्रं सुलग्ना चाभवत्तदा।
स हि तस्मिन्समुत्पन्ने ब्रह्मवध्याकृते भये॥ 12-288-17(76800)
नलिन्या विसमध्यस्थ उवासाब्दगणान्बहून्।
अनुसृत्य तु यत्नात्स तया वै ब्रह्महत्यया॥ 12-288-18(76801)
तदा गृहीतः कौरव्य निस्तेजाः समपद्यत।
तस्या व्यपोहने शक्रः परं यत्नं चकार ह॥ 12-288-19(76802)
न चाशकत्तां देवेन्द्रो ब्रह्मवध्यां व्यपोहितुम्।
गृहीत एव तु तया देवेन्द्रो भरतर्षभ॥ 12-288-20(76803)
पितामहमुपागम्य शिरसा प्रत्यपूजयत्।
ज्ञात्वा गृहीतं शक्रं स द्विजप्रवरवध्यया॥ 12-288-21(76804)
ब्रह्मा स चिन्तयामास तदा भरतसत्तम।
तामुवाच महाबाहो ब्रह्मवध्यां पितामहः॥ 12-288-22(76805)
स्वरेण मधुरेणाथ सान्त्वयन्निव भारत।
मुच्यतां त्रिदशेन्द्रोयं मत्प्रियं कुरु भामिनी॥ 12-288-23(76806)
ब्रूहि किं ते करोम्यद्य कामं किं त्वमिहेच्छसि॥ 12-288-24(76807)
ब्रह्महत्योवाच। 12-288-25x(6390)
त्रिलोकपूजिते देवे प्रीते त्रैलोक्यकर्तरि।
कृतमेव हि मन्यामि निवासं तु विधत्स्व मे॥ 12-288-25(76808)
त्वया कृतेयं मर्यादा लोकसंरक्षणार्थिना।
स्थापना वै सुमहती त्वया देव प्रवर्तिता॥ 12-288-26(76809)
प्रीते तु त्वयि धर्मज्ञ सर्वलोकेश्वर प्रभो।
शक्रादपगमिष्यामि निवासं संविधत्स्व मे॥ 12-288-27(76810)
भीष्म उवाच। 12-288-28x(6391)
तथेति तां प्राह तदा ब्रह्मवध्यां पितामहः।
उपायतः स शक्रस्य ब्रह्मवध्यां व्यपोहितुम्॥ 12-288-28(76811)
ततः स्वयंभुवा ध्यातस्तत्र वह्निर्महात्मना।
ब्रह्माणमुपसंगम्य ततो वचनमब्रवीत्॥ 12-288-29(76812)
प्राप्तोऽस्मि भगवन्देव त्वत्सकाशमनिन्दित्।
यत्कर्तव्यं मया देव तद्भवान्वक्तुमर्हति॥ 12-288-30(76813)
ब्रह्मोवाच। 12-288-31x(6392)
बहुधा विभजिष्यामि ब्रह्मवध्यामिमामहम्।
शक्रस्याद्य विमोक्षार्थं चतुर्भागं प्रतीच्छ वै॥ 12-288-31(76814)
अग्निरुवाच। 12-288-32x(6393)
मम मोक्षस्य कोऽन्तो वै ब्रह्मन्ध्यायस्व वै प्रभो।
एतदिच्छामि विज्ञातुं तत्वतो लोकपूजित॥ 12-288-32(76815)
ब्रह्मोवाच। 12-288-33x(6394)
यस्त्वां ज्वलन्तमासाद्य स्वयं वै मानवः क्वचित्।
बीजौषधिरसैर्वह्ने न यक्ष्यति तमोवृतः॥ 12-288-33(76816)
तमेषा यास्यति क्षिप्रं तत्रैव च निवत्स्यति।
ब्रह्मवध्या हव्यवाह व्येतु ते मानसो ज्वरः॥ 12-288-34(76817)
इत्युक्तः प्रतिजग्राह तद्वचो हव्यकव्यभुक्।
पितामहस्य भगवांस्तथा च तदभूत्प्रभो॥ 12-288-35(76818)
ततो वृक्षौषधितृणं समाहूय पितामहः।
इममर्थं महाराज वक्तुं समुपचक्रमे॥ 12-288-36(76819)
`इयं पुत्रादनुप्राप्ता ब्रह्महत्या महाभया।
पुरुहूतं चतुर्थांशमस्या यूयं प्रतीच्छत॥' 12-288-37(76820)
ततो वृक्षौषधितृणं तथैवोक्तं यथातथम्।
व्यथितं वह्निवद्राजन्ब्रह्माणमिदमब्रवीत्॥ 12-288-38(76821)
अस्माकं ब्रह्मवध्यायाः कोऽन्तो लोकपितामह।
स्वभावनिहतानस्मान्न पुनर्हन्तुमर्हसि॥ 12-288-39(76822)
वयमग्निं तथा शीतं वर्षं च पवनेरितम्।
सहामः सततं देव तथा च्छेदनभेदने॥ 12-288-40(76823)
ब्रह्मवध्यामिमामद्य भवतः शासनाद्वयम्।
ग्रहीष्यामस्त्रिलोकेश मोक्षं चिन्तयतां भवान्। 12-288-41(76824)
ब्रह्मोवाच। 12-288-42x(6395)
पर्वकाले तु संप्राप्ते यो वै छेदनभेदनम्।
करिष्यति नरो मोहात्तमेषाऽनुगमिष्यति॥ 12-288-42(76825)
भीष्म उवाच। 12-288-43x(6396)
ततो वृक्षौषधितृणमेवमुक्तं महात्मना।
ब्रह्माणमभिसंपूज्य जगामाशु यथागतम्॥ 12-288-43(76826)
आहूयाप्सरसो देवस्ततो लोकपितामहः।
वाचा मधुरया प्राह सान्त्वयन्निव भारत॥ 12-288-44(76827)
इयमिन्द्रादनुप्राप्ता ब्रह्मवध्या वराङ्गनाः।
चतुर्थमस्या भागांशं मयोक्ताः संप्रतीच्छत॥ 12-288-45(76828)
अप्सरस ऊचुः। 12-288-46x(6397)
ग्रहणे कृतबुद्धीनां देवेश तव शासनात्।
मोक्षं समयतोऽस्माकं चिन्तयस्व पितामह॥ 12-288-46(76829)
ब्रह्मोवाच। 12-288-47x(6398)
रजस्वलासु नारीषु यो वै मैथुनमाचरेत्।
तमेषा यास्यति क्षिप्रं व्येतु वो मानसो ज्वरः॥ 12-288-47(76830)
भीष्म उवाच। 12-288-48x(6399)
तथेति हृष्टमनस इत्युक्त्वाऽऽप्सरसां गणाः।
स्वानि स्थानानि संप्राप्य रेमिरे भरतर्षभ॥ 12-288-48(76831)
ततस्त्रिलोककृद्देवः पुनरेव महातपाः।
अथः संचिन्तयामास ध्यातास्ताश्चाप्यथागमन्॥ 12-288-49(76832)
तास्तु सर्वाः समागम्य ब्रह्माणममितौजसम्।
इदमूचुर्वचो राजन्प्रणिपत्य पितामहम्॥ 12-288-50(76833)
इमाः स्म देव संप्राप्तास्त्वत्सकाशमरिंदम्।
शासनात्तव लोकेश समाज्ञापय नः प्रभो॥ 12-288-51(76834)
ब्रह्मोवाच। 12-288-52x(6400)
इयं वृत्रादनुप्राप्ता पुरुहूतं महाभया।
ब्रह्मवध्या चतुर्थांशमस्या यूयं प्रतीच्छत॥ 12-288-52(76835)
आप ऊचुः। 12-288-53x(6401)
एवं भवतु लोकेश यथा वदसि नः प्रभो।
मोक्षं समयतोऽस्माकं संचिन्तयितुमर्हसि॥ 12-288-53(76836)
त्वं हि देवेश सर्वस्य जगतः परमा गतिः।
कोऽन्यः प्रसाद्यो हि भवेद्यः कृच्छ्रान्नः समुद्धरेत्॥ 12-288-54(76837)
ब्रह्मोवाच। 12-288-55x(6402)
अल्पा इति मतिं कृत्वा यो नरो बुद्धिमोहितः।
श्लेष्ममूत्रपुरीषाणि युष्मासु प्रतिमोक्ष्यति॥ 12-288-55(76838)
तमियं यास्यति क्षिप्रं तत्रैव च निवत्स्यति।
तथा वो भविता मोक्ष इति सत्यं ब्रवीमि वः॥ 12-288-56(76839)
ततो विमुच्य देवेन्द्रं ब्रह्मवध्या युधिष्ठिर।
यथा निसृष्टं तं वासमगमद्देवशासनात्॥ 12-288-57(76840)
एवं शक्रेण संप्राप्ता ब्रह्मवध्या जनाधिप।
पितामहमनुज्ञाप्य सोऽश्वमेधमकल्पयत्॥ 12-288-58(76841)
श्रूयते च महाराज संप्राप्ता वासवेन वै।
ब्रह्मवध्या ततः शुद्धिं हयमेधेन लब्धवान्॥ 12-288-59(76842)
समवाप्य श्रियं देवो हत्वाऽरींश्च सहस्रशः।
प्रहर्षमतुलं लेभे वासवः पृथिवीपते॥ 12-288-60(76843)
वृत्रस्य रुधिराच्चैव बुद्बुदाः पार्थ जज्ञिरे।
द्विजातिभिरभक्ष्यास्ते दीक्षितैश्च तपोधनैः॥ 12-288-61(76844)
सर्वावस्थं त्वमप्येषां द्विजातीनां प्रियं कुरु।
इमे हि भूतले देवाः प्रथिताः कुरुनन्दन॥ 12-288-62(76845)
एवं शक्रेण कौरव्य बुद्धिसौक्ष्म्यान्महासुरः।
उपायपूर्वं निहतो वृत्रो ह्यमिततेजसा॥ 12-288-63(76846)
एवं त्वमपि कौन्तेय पृथिव्यामपराजितः।
भविष्यसि यथा देवः शतक्रतुरमित्रहा॥ 12-288-64(76847)
ये तु शक्रकथां दिव्यामिमां पर्वसुपर्वसु।
विप्रमध्ये वदिष्यन्ति न ते प्राप्स्यन्ति किल्विषं॥ 12-288-65(76848)
इत्येतद्वृत्रमाश्रित्य शक्रस्यात्यद्भुतं महत्।
कथितं कर्म ते तात किं भूयः श्रोतुमिच्छसि॥ ॥ 12-288-66(76849)
इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि अष्टाशीत्यधिकद्विशततमोऽध्यायः॥ 288॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes
12-288-4 स्मृतिः सा तस्य भारतेति झ. ध. पाठः॥ 12-288-11 विसमेव समाविशदिति ध. पाठः॥ 12-288-13 कृशा च भरतर्षभेति ध.ध. पाठः॥ 12-288-14 चीरवस्त्रा विभीषणेति थ. पाठः॥ 12-288-16 वसान्निस्सरमाणत्विति ध. पाठः। जग्राह वथ्या देवेन्द्रमिति झ. पाठः॥ 12-288-18 विसमध्यस्थो बभूवाब्दगणानिति थ. ध. पाठः॥ 12-288-19 निश्चेष्ठः समपद्यतेति, तस्याश्चापनये शक्र इति थ. पाठः॥ 12-288-31 शक्रास्याधविमोक्षार्थमिति झ. पाठः॥ 12-288-33 यः आहिताग्निरधिकारी बीजैः पुरोडाशादिना ओषधिरसै सोमेन पय आदिभिर्वा॥ 12-288-39 दैवेनाभिहतानस्मानिति झ. पाठः॥ 12-288-49 ततस्तु लोककृद्देव इति थ. पाठः॥ 12-288-31 शिखण्डाः पार्थ जज्ञिरे इति झ. पाठः॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|